Hoe stel je grenzen aan je kind?

Hoe stel je grenzen aan je kind?

Hoe stel je grenzen aan je kind zodat je kind doet wat jij wil?

Het lijkt wel de vraag van 1 miljoen te zijn. Hoewel er veel handboeken zijn over opvoeden, vind je nergens een echt receptenboek waarin staat wat je precies moet zeggen of doen als je kind zus of zo zegt of doet.

Gelukkig zijn er wel enkele do’s en don’ts die je goed kunnen helpen.

In deze blog krijg je tips om met lastig, uitdagend gedrag van je kind om te gaan. Maar eigenlijk moet je eerst achterhalen waarom je kind bepaald gedrag stelt en goed weten waarom het net zó nodig is dat kinderen grenzen krijgen. Dat lees je in de andere blogs.

Okee, let’s begin.

Hou rekening met de leeftijd van je kind.

De leeftijd van het kind geeft je informatie over de reden waarom ze fout gedrag stellen. Bij heel jonge kinderen ( 6 maanden tot 1,5 jaar) zit de vraag van ‘zie je me nog graag – ook als ik stout ben?’ achter het ongewenst gedrag. Dat is een onderdeel van de hechting. Gelijktijdig, maar ook daarna is het stellen van ongewenst gedrag vooral te plaatsen binnen het leerproces om simpelweg het verschil te leren tussen wat mag en niet mag. Jonge kinderen stellen dus ongewenst gedrag, maar ze doen dit echt niet om jou te pesten of om met opzet de sfeer te verzieken.

Ik kan er gewoonweg niet tegen dat ze in mijn gezicht staat te greiten! Ze daagt me uit. Ik heb al 100 keer gezegd dat ze niet mag rechtstaan in de stoel en toch blijft ze het doen! Ze weet het nochtans heel goed dat het niet mag.

Dat laatste klopt dus niet altijd. Je kind weet niet van de ene dag op de andere dag welk gedrag door de volwassenen niet aanvaard wordt. En wanneer niet alle volwassenen daarover het zelfde zeggen, zal het uiteraard langer duren tegen dat de regel gekend is. En dan nog: het is niet omdat de regel gekend is, dat je kind ze altijd strikt zal naleven. (denk maar aan jezelf: wie rijdt nu eens niet te snel?)

Tips bij ongewenst gedrag van heel jonge kinderen:

  • Onbewust fout of storend gedrag moet niet met een sanctie beantwoord worden. Een straf is meestal een buiten-proportie reactie van de volwassene. Hiermee wordt het doel niet bereikt.
  • Word niet boos als je kind niet stout is, maar alleen ongewenst gedrag stelt. Een opmerking is vaak al voldoende signaal dat het gedrag niet okee is.
  • Geef als volwassenen dezelfde richtlijnen. Spreek de zelfde regels uit. Hoe duidelijker voor het kind, hoe sneller de regel aangeleerd wordt.
  • Volwassenen moeten elkaar steunen in de omgang met het kind. Ondermijn dan ook zeker niet het gezag van de andere ouder. (Ben je niet akkoord met aanpak of reactie van de andere ouder? Bespreek dat dan niet in het bijzijn van het kind!)

Je kind heeft een eigen karakter.

Ik ben twee en ik zeg nee!

Dit gezegde kent bijna iedereen. Terwijl de ene peuter het zwaar zitten heeft (en bijgevolg die ouders ook), gaat de andere peuter veel minder in conflict met zijn ouders. Dat zegt iets over hoe sterk de eigen wil is van het kind. De behoefte om zijn eigen wil sterk door te drukken, botst met de wens van de ouders. Het kind zal hier experimenteren waarover en op welke manieren hij zijn eigen gedacht kan opdringen. De intensiteit en de duur van die periode wordt voor een stuk bepaald door de manier waarop de ouders er mee omgaan.

Ik weet dat hij graag Bumba ziet op tv en toch zegt hij dat hij niet wil komen om naar tv te kijken als ik het hem vraag. Het is eigenlijk best wel grappig want op andere momenten staat hij scène te maken om naar Bumba op tv te mogen kijken.

Op dat moment weet je toch soms echt niet hoe je hiermee moet omgaan! Je krijgt het gevoel dat je je eigen kind tegenwerkt, hoewel je eigenlijk iets aanbiedt waar je kind van houdt. Waar is de logica?

De logica zit er in dat het een ontwikkelingstaak is van je kind om te onderzoeken waar hij zelf invloed op kan uitoefenen. Moeilijkheden rond eten ontstaan ook vaak in die periode. Het maakt de ouders enorm onzeker als hun kind niet meer alles met plezier (ahum, understatement!) wil opeten. Je wordt onzeker omdat je als ouder natuurlijk niet wil zien hoe je kind honger zou lijden. In een andere blog gaf ik al eens tips om met moeilijke eters om te gaan.

Tips om kinderen met een sterke eigen wil bij te sturen:

  • Zet de fysieke veiligheid van iedereen centraal. Grijp zeker in wanneer het niet veilig is.
  • Zeg duidelijk wat niet mag.
  • Geef meteen ook aan wat het kind dan wel mag of moet doen.
  • Als het kind niet mag kiezen, stel dan geen vraag. (bvb ‘Wil je nu aan tafel komen alsjeblief?’) Je laat hiermee ruimte in het hoofd van het kind om ‘neen’ te antwoorden. Dat vergt dan meer moeite en goodwill van het kind om alsnog te doen wat jij wil.
  • Pick your batlles: maak niet van alles een strijd. Voor sommige kinderen betekent die felle periode heel veel negativiteit. De sfeer zakt vaak weg onder nul en dat kan leiden tot een negatieve spiraal van kwaadheid en weerstand.
  • Geef weinig uitleg over waarom jij iets nu verwacht van het kind. Vooral kleine kinderen hebben er geen boodschap aan dat jij jezelf gaat verantwoorden. Een minimum aan toelichting kan volstaan. Weet ook: bij alles wat je zegt, heb je nog meer niet gezegd. Deze kinderen zijn meester in het zoeken naar achterpoortjes.
  • Geef je kind de tijd om bij te draaien. Laat het kind eventjes sudderen – zonder dat je er blijft op inpraten. Je kan eventueel ook letterlijk zeggen: ‘Ik wil dat je over een paar minuutjes …’
  • Het conflict wordt vaak aangestuurd vanuit de behoefte aan controle bij het kind. Je kan perfect bij jouw idee blijven én het kind daar wel wat beslissingsruimte in geven. Bied een kleine keuze aan binnen hetgeen jij oplegt.

Ga zo weinig mogelijk in onderhandeling met je kind

Hoe verleidelijk het ook is en hoe goed het ook werkt: het is geen goed advies om vaak te onderhandelen met je kind.

Als jij nu flink mee gaat naar bed, dan lees ik je een extra verhaaltje voor.

Gegarandeerd gaat het kind doen wat je vraagt. Maar tegelijkertijd geef je een heel verkeerde boodschap. Je creëert een voorwaardelijke relatie. Het kind doet iets, op voorwaarde dat … Als je deze techniek toepast, leer je aan het kind dat alles onderhandelbaar is. De spontaniteit en eigen bereidheid voor actie valt weg. Het kind doet het alleen maar omdat er een beloning aan vast hangt. Hiermee werk je de interne motivatie weg. Dat werkt heel negatief in op de latere motivatie voor (schoolse) taken.

Een ander nadeel van deze techniek is dat het een paar jaar later als een boemerang in je gezicht terug keert. Wanneer je kind mondig geworden is, zal hij met jou onderhandelen en zijn eigen voorwaarden stellen om iets te willen doen voor je.

Blijf kalm. Kalmte alleen kan u redden.

Weet je, het is niet omdat jouw kind over de grens gaat of kinderachtig gedrag stelt, dat jij dat ook moet doen. Jouw kind verliest in zijn kwaadheid & verzet vaak de connectie met zichzelf. Hun gedrag en emotionaliteit is dan buiten proportie. Laat je op dat moment niet verleiden om emoties aan te nemen met dezelfde intensiteit. Met andere woorden: word niet zo kwaad als je kind. Jouw kind is op dat moment totaal ont-redder-d. De rol van de ouder is dan de REDDER te zijn in nood. Bied rust en kalmte. Creëer opnieuw de verbondenheid met je kind. Dat betekent helemaal niet dat je van jouw idee moet afstappen of toegeven aan het kind. Blijf zeker bij je standpunt, maar wees ook de veilige haven waar je kind terecht kan om zo zichzelf terug te vinden.

Technieken waarbij je niet moet roepen en brullen.

Roepen en brullen doe je uit onmacht. Natuurlijk komen we dat allemaal wel eens tegen. Maar laat het niet jouw enigste standaard-reactie zijn.

Kijk, we zijn allemaal maar mensen en onze rekker knakt ook wel eens. Voel je daar alstublieft niet schuldig over! Je kind kan dat aan. Je kind is niet getraumatiseerd voor de rest van zijn leven omdat jij je ook even van je menselijke kant toonde.

Nu de fabel van perfectie van de baan is, reik ik je graag nog wat alternatieven aan.

  • negeren: je moet niet op alles ingaan. Je moet ook niet alles goedkeuren, dat ook niet. Het is soms balanceren op een slappe koord.
  • niets zeggen op negatief gedrag = akkoord gaan met het negatief gedrag. Je bent het dus soms wel verplicht om een opmerking te maken over het ongewenst gedrag. (maar ik herhaal: een opmerking hoeft niet te betekenen dat je je boos maakt). Ik weet het, bolletje 1 en 2 in dit lijstje lijken elkaar tegen te spreken. Dat is die dagelijkse zoektocht naar evenwicht. De ene dag lukt het beter dan de andere. No problemo! Zo lang je maar blijft proberen is het goed. De dag dat je ophoudt om negatief gedrag te berispen, laat je de opvoeding op dat punt los. Komaan, blijven volhouden hé!
  • duidelijk communiceren, daar zitten heel wat oplossingen in voor dagelijkse misverstanden. Lees al mijn tips hierover in deze blog – ik schreef er al eens over op het Nederlands platform Mamamentje.
  • afleiden, de aandacht verleggen naar iets anders: zeker bij jonge kinderen is deze methodiek aangewezen. Wacht niet tot het uit de hand loopt, maar grijp tijdig in door het kind met iets anders af te leiden.
  • humor: pak het soms ook eens speels aan. Daag het kind uit om iets te doen (om ter snelst of om ter meest of ‘Hmm, ik denk dat je dat nog niet kan hé?’)

En nu … aan de slag hé!

Als je doet wat je altijd al deed, zal je krijgen wat je altijd al kreeg. Dus ja, wil je de negatieve spiraal doorbreken en ben je op zoek naar meer rust in je gezin? Begin dan met deze tips.

Het opvoeden van pittige kinderen, kinderen met een sterke eigen wil, vraagt van de ouders een grotere inspanning. De draagkracht van deze ouders wordt vaak op de proef gesteld. Nochtans zit de winst voor deze kinderen hun toekomst net in de kracht van hun ouders.

Waarom hebben kinderen grenzen nodig?

Waarom hebben kinderen grenzen nodig?

Kunnen we niet gewoon kiezen om mee te gaan in de flow van onze kinderen? Waarom is het nodig dat we als ouders regelmatig op de rem staan en tegen de wil van onze kinderen ingaan?

Dat voelt niet prettig. We willen genieten van onze kinderen. Zeker in de huidige drukke maatschappij waarin we eigenlijk per dag niet zo veel uren samen hebben met elkaar. We zijn blij als ons kind blij is en elke kindercrisis brengt ons zelf uit evenwicht. Bovendien zijn we zelf moe na een drukke werkdag. We hebben dus zeker geen behoefte aan extra stress en gejengel…

we hebben zelf veel stress en zijn vermoeid. De frustratie van een huilend kind kan er dan niet meer bij.
Een drukke avondshift? We hebben geen behoefte aan extra gejengel en weerstand van ons kind…

peutertijd: invloed op de hechting

Het is typisch in de ontwikkeling dat peuters en kleuters voortdurend tegendraads doen. Het is een sociaal proces in de ontwikkeling. Want door het ingaan tegen de wil van de ouders, ervaart het kind dat je het niet opgeeft met hem. Doordat je aanwezig blijft en na een meningsverschil steeds opnieuw de draad weer oppikt, toon je dat je jouw kind graag hebt – ondanks de voorbije crisis. Dat is een enorm belangrijke ervaring in het hechtingsproces van het kind. Zo leert het kind dat jij er bent als veilige haven waar hij altijd bij terecht kan. Het vertrouwen in andere mensen begint bij het vertrouwen in jou – dé belangrijkste figuur in zijn jonge leventje – ook na een woede-uitbarsting.

Het kind kan natuurlijk niet het besluit maken na een weekje tegendraads doen – dat zou te gemakkelijk zijn. De peuter zal meermaals – en in vele omstandigheden – de grenzen aftasten. Maar zo leert het kind dus wel dat jij hem veiligheid biedt. Hij mag eens ontploffen bij jou, jij zal hem nog steeds graag zien.

kleutertijd: invloed op de emotionele ontwikkeling

En stilaan komt de peuter zo dichterbij de kleuterfase. Ook in deze fase van de ontwikkeling gaat het kind de grenzen aftasten. De reden is niet hetzelfde als waarom een peuter tegendraads doet.

De kleuter wil nu vooral zelf veel beslissen en wil eigenlijk weten tot waar hij zelf invloed kan en mag uitoefenen. Hij probeert nu veel situaties naar zijn eigen goesting te krijgen. En dat is behoorlijk lastig, want heel vaak is je kleuter nog niet in staat om jouw argumenten goed te begrijpen.

de kleuter wil zelf beslissen wat en hoe hij het doet. sterke eigen wil.
De kleuter wil zelf beslissen wat hij doet. Wanneer hij het doet. Hij heeft moeite als je hem inperkt.

Grenzen stellen is dus essentieel

Het ervaren van grenzen – iemand die het idee van het kind tegenwerkt – is voor een kind dus wel heel belangrijk. De peuter leert zo dat jij een belangrijke steunfiguur bent en de kleuter leert zo dat hij niet alles kan bepalen.

Als het kind weet dat jouw grens een échte grens is, gaat de testperiode vol met crisissen sneller voorbij en zal een kindercrisis ook niet zo lang aanhouden.

En er zijn nog meer voordelen!

Als je kind af en toe botst op een grens van jou, leert hij nog meer dan dat. How cool is that!?

  • hij leert jou kennen – hij ontdekt waar jij voor staat, wat jij belangrijk vindt. Je geeft aan het kind jouw waarden in het leven mee.
  • als je meestal op dezelfde punten het zelfde standpunt inneemt, is dat op den duur gekende materie voor het kind. Zijn leven wordt een stuk voorspelbaarder.
  • de voorspelbaarheid in het dagelijks leven geeft ook een gevoel van rust en veiligheid.
  • vergelijk het met een kader: jij maakt aan je kind duidelijk binnen welk kader hij zelf invloed mag hebben. Binnen dat kader kan hij zelf beslissingen nemen en kleine keuzes maken. Buiten het kader is er geen invloed.

een duidelijk kader biedt het kind voorspelbaarheid en ruimte voor eigen autonomie
Bied een kader aan: wat mag wel en wat mag niet? Binnen het kader is er ruimte voor eigen autonomie. Buiten het kader nemen de volwassenen het over.

Heeft jouw kind last van de peuterpuberteit? Heeft jouw kleuter de ene crisis na de andere?

Dan is het tijd om het hele plaatje van dichterbij te bekijken. Contacteer me als de wiedeweerga voor een gratis kennismaking met mij en ontdek hoe ik jou kan helpen. Het is van groot belang dat je nú werkt aan je eigen opvoedingsstijl, zodat jouw kind een zelfzekere toekomst tegemoet gaat.

Heb je moeite met het stellen van grenzen? Of weet je niet wanneer je de grens moet trekken? Ik kan je daarbij helpen. Zowel jij als je kind (als de rest van jouw omgeving) zal hiervan de positieve effecten ondervinden.

Wil je weten hoe opvoeden ook voor jou kinderspel kan zijn? Zet je dan nu op de wachtlijst voor het online groeitraject ‘Opvoeden is kinderspel’. De deuren gaan binnenkort open. Sta je op de wachtlijst, dan heb je als eerste de kans om in te schrijven (met de grootste korting en de meeste bonussen!).

Ontvang de nieuwsbrief

Zo ben je als eerste op de hoogte van nieuws en aanbiedingen. Je krijgt gratis tips en advies ivm opvoeden en ouderschap. Uitschrijven kan op eenvoudig verzoek. 

Gelukt! Check je spam-box en voeg mij toe aan je contacten. Tot gauw!